Zelf beter opletten

Bij veel letselschades is het overduidelijk wie aansprakelijk is voor de schade. De automobilist die geen voorrang geeft, de werkgever die zijn personeel met ondeugdelijk materiaal laat werken of de arts die een verwijtbare fout maakt, zij zullen het slachtoffer schadeloos moeten stellen. Maar er zijn ook veel ongevallen waarbij de vraag opkomt of het slachtoffer zelf niet beter had moeten opletten. Kun je altijd de schuld in andermans schoenen schuiven?

Sauna
Tijdens een bezoek aan een sauna gleed een man uit over gladde tegels. Hij viel zo ongelukkig, dat hij zijn knieschijf brak en daardoor langdurig moest revalideren. De sauna hanteerde destijds huisregels, die her en der op bordjes te lezen waren. Een daarvan betrof het dragen van badslippers. Dit was verplicht, in verband met de hygiëne en om uitglijden te voorkomen. De man droeg tijdens zijn bezoek echter geen badslippers. Desondanks heeft hij de sauna aansprakelijk gesteld voor zijn schade. Een overweging hierbij was dat de sauna er volgens hem beter op had moeten toezien dat hij de regels naleefde.

Het Gerechtshof in Arnhem heeft een duidelijke uitspraak gedaan in deze zaak. Volgens het hof mag het algemeen bekend verondersteld worden dat een volwassen bezoeker van een sauna weet dat het op sommige plaatsen glad kan zijn en dat het dragen van badslippers het risico op uitglijden kan beperken, maar niet kan voorkomen. De tegels zelf voldeden aan de wettelijke eisen die daarvoor gelden. De sauna hoefde niet extra te waarschuwen of continu toezicht te houden op het dragen van badslippers. Zelfs zonder de huisregels te hebben gelezen, had de man zich kunnen en moeten realiseren dat natte tegels glad kunnen zijn. De sauna was dus niet aansprakelijk voor de geleden schade.

Kelderluik-arrest
Het Gerechtshof heeft deze zaak getoetst aan de criteria die genoemd worden in het Kelderluik-arrest. In deze zaak viel een klant van een café in een openstaand kelderluik. Deze criteria zijn: hoe groot is de kans dat iemand in een bepaalde situatie niet goed oplet of iets over het hoofd ziet, hoe groot is de kans dat daaruit ongevallen ontstaan, hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn en hadden er gemakkelijk voorzorgsmaatregelen genomen kunnen worden.

In de Kelderluikzaak oordeelde de Hoge Raad dat het café heel eenvoudig bijvoorbeeld een stoel voor het open kelderluik had kunnen zetten. Daarnaast had de klant ook zelf beter moeten opletten. De klant en de eigenaar van het café werden dan ook ieder voor de helft aansprakelijk gehouden voor het ongeval.

De sauna had juist wel maatregelen genomen, door badslippers verplicht te stellen en bezoekers te waarschuwen. Daarnaast wordt het algemeen bekend verondersteld dat natte tegels glad kunnen zijn. Vandaar dat in deze zaak de sauna niet aansprakelijk is voor de schade.

Niet elk ongeval is de schuld van een ander. Er mag verwacht worden dat mensen hun gewone gezonde verstand blijven gebruiken en de nodige voorzichtigheid in acht zullen nemen.