De afgelopen weken stonden de kranten vol van verhalen over gladheid en (het ontbreken van) gladheidbestrijding. Gemeenten kampten met tekorten aan strooizout, waardoor er niet of minder werd gestrooid. Daarbij werd een beroep gedaan op overmacht, omdat de zoutleveranciers niet konden leveren. Maar vervalt daardoor de verantwoordelijkheid en eventuele aansprakelijkheid voor schade van de gemeente?

Gladheid

Bij gladheid wordt van iedereen verwacht dat hij (indien nodig) zich voorzichtig buiten de deur begeeft. Eigen verantwoordelijkheid en voorzichtigheid staan voorop. Toch kan onder bepaalde omstandigheden een derde aansprakelijk zijn voor letselschade die is ontstaan na een valpartij door gladheid. Het volgende voorbeeld getuigt hiervan. Een vrouw was in de vroege ochtend van een koude dag in februari op weg naar het metrostation. Onderweg was het niet glad. Op het metroperron aangekomen gleed zij echter op het spekgladde perron uit, waardoor zij meerdere breuken in haar rechterbeen opliep. De beheerder van het metrostation was de avond tevoren gewaarschuwd voor het mogelijk ontstaan van gladheid op de open perrons. Hij had echter nagelaten daar afdoende maatregelen tegen te treffen of waarschuwingen voor te geven. De rechter oordeelde dan ook dat in dit geval de beheerder van het perron aansprakelijk was voor de geleden schade van de vrouw.

‘Dode door glad Emmer centrum’, of dichter bij huis: ‘Velen onderuit op gladde tegels voor De Magneet’. Zomaar twee krantenkoppen van de laatste week. In beide gevallen is de gemeente op de hoogte van de gladheidproblemen. In Emmen werd uiteindelijk toch gestrooid, waarmee de gemeente impliciet erkent een foute keuze te hebben gemaakt en dus aansprakelijk te zijn voor de veroorzaakte (letsel)schade. Gemeenten hebben een inspanningsverplichting ten aanzien van gladheidbestrijding. Dit betekent dat zij hun best moeten hebben gedaan om de gladheid te bestrijden. In de Emmense situatie was de gladheid echter extreem en heeft de gemeente, ondanks vele meldingen, niets gedaan. Pas toen toevallig een wethouder met eigen ogen zag dat de situatie ernstig was, werd er actie ondernomen. De gemeente heeft zich niet voldoende ingespannen.

De gladheidproblemen in Hoogeveen bij multifunctioneel centrum De Magneet kennen een andere oorzaak. De tegels rond het nieuwe centrum kunnen bij nat weer erg glad worden. Dit wordt nog verergerd wanneer de neerslag in de vorm van (natte) sneeuw naar beneden komt. De gemeente heeft metingen verricht naar de stroefheid van de tegels. De tegels zouden binnen de normen scoren. Dit neemt echter niet weg dat er regelmatig mensen onderuit gaan en dat de gemeente hiervan op de hoogte is. De gemeente kan zich niet verschuilen achter de uitkomst van het onderzoek. Zij zal actie moeten ondernemen, nu zij op de hoogte is van het feit dat deze tegels vaak en snel erg glad worden en het bovendien gaat om de entree van een gebouw waar veel mensen komen. Op z’n minst moet er worden gewaarschuwd voor gladheid bij nat weer. Bij vorst moeten mensen natuurlijk ook zelf rekening houden met gladheid, maar bij temperaturen boven nul mogen mensen er van uit gaan dat bestrating in de openbare ruimte niet glad is.

De gemeente Hoogeveen doet er verstandig aan zo snel mogelijk een oplossing te vinden. In de tussentijd zal zij ervoor moeten zorgen dat de gladheid bij De Magneet zo veel mogelijk gereduceerd wordt en dat mensen gewaarschuwd worden voor mogelijke plotselinge gladheid. Hopelijk worden daarmee situaties zoals in Emmen voorkomen. Wanneer de gemeente nalaat adequate maatregelen te nemen, kan zij aansprakelijk worden gehouden voor ontstane (letsel)schade als gevolg van gladheid.