Werknemers zijn goed beschermd tegen de gevolgen van een ongeval op het werk. In artikel 7:658 BW is deze vorm van aansprakelijkheid geregeld. Kort gezegd komt het erop neer dat de werkgever verplicht is de (letsel)schade die zijn werknemer tijdens het werk lijdt te vergoeden, tenzij de werkgever kan aantonen dat hij voldaan heeft aan zijn zorgplicht of dat er sprake was van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. Maar geldt deze aansprakelijkheid ook voor ingehuurde zelfstandigen, die in opdracht van de werkgever werkzaamheden verrichten? Volgens de Hoge Raad is dit in bepaalde situaties wel het geval.

Een ZZP’er (een zelfstandige zonder personeel) repareerde machines in opdracht van een ander bedrijf. Op een slechte dag ging het mis: de ZZP’er kreeg tijdens het werk een ongeval, waardoor zijn rechterbeen geamputeerd moest worden. Hij stelde zijn opdrachtgever aansprakelijk op grond van het eerder genoemde wetsartikel. In het vierde artikellid staat namelijk dat de werkgever niet alleen aansprakelijk  kan worden gesteld voor schade van zijn eigen werknemers, maar onder bepaalde voorwaarden ook voor schade van anderen die gelijk te stellen zijn met zijn eigen werknemers. Voorheen werd hierbij voornamelijk gedacht aan uitzendkrachten of stagiaires, maar nu heeft de Hoge Raad aangegeven dat dit ook kan gelden voor ingehuurde ZZP’ers.

Het moet dan gaan om een ongeval tijdens werkzaamheden die tot de normale bedrijfsactiviteiten van de opdrachtgever behoren. Een accountantskantoor dat een zelfstandige inhuurt om de verwarmingsketel na te kijken valt hier dus niet onder. De ZZP’er die door een aannemer wordt ingehuurd als extra paar handen om een bouwproject eerder af te ronden, zal hier wel onder vallen. Daarnaast moet de ZZP’er regelmatig voor het bedrijf werken, waardoor hij min of meer functioneert als een gewone werknemer.

Wanneer niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, staat de ZZP’er niet gelijk met lege handen. Op grond van een ander artikel (6:162 BW) is de opdrachtgever verplicht maatregelen te treffen voor de veiligheid van ingehuurde zelfstandigen. Het grote verschil tussen deze artikelen schuilt in de bewijslast: Wanneer het ongeval wordt behandeld als een bedrijfsongeval, moet de werkgever bewijzen dat hij er alles aan gedaan heeft om dit te voorkomen. Bij toepassing van artikel 6: 162 BW moet de ZZP’er bewijzen dat de opdrachtgever tekort is geschoten. Dat is vaak een stuk lastiger.